Devlet Tekerlekli Sandalye Yardımı İçin Başvuru Şartları Nelerdir?

Hayatın en temel ihtiyaçlarından biri olan hareket özgürlüğü, engelli bireyler için çoğu zaman özel destekler gerektirir. Bu desteklerin başında ise tekerlekli sandalye gelir. Türkiye’de devlet, sosyal belediyecilik anlayışı ve sosyal yardım politikaları kapsamında ihtiyaç sahibi engelli bireylere çeşitli kanallar üzerinden tekerlekli sandalye desteği sunmaktadır. Ancak bu destekten faydalanabilmek için belirli şartların ve prosedürlerin bilinmesi gerekir.

Devlet Destekli Tekerlekli Sandalye Yardımı Nedir?

Devlet tarafından sağlanan tekerlekli sandalye yardımı, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV), belediyeler, kaymakamlıklar ve bazı kamu destekli vakıflar aracılığıyla yürütülür. Bu destek, başvuru ve değerlendirme süreçleriyle ihtiyaç sahiplerine ulaştırılır; başvuru sırasında gelir durumu, sağlık raporları ve günlük yaşam ihtiyaçları dikkate alınır. Amaç, engelli bireylerin bağımsızlığını ve sosyal hayata katılımını kolaylaştırmak, bakım yükünü hafifletmektir. Ekonomik yetersizlik nedeniyle medikal cihaza erişemeyen bireylerin yaşam kalitesini artırmaktır. Bu yardım yalnızca standart manuel sandalyelerle sınırlı değildir. Duruma göre refakatçi itişli modeller, çocuk sandalyeleri ya da özel ölçülü ürünler de değerlendirme kapsamına alınabilir. Böylece uygun teknoloji ve ergonomik çözümlerle kişiye özel destek sağlanır.

Tekerlekli Sandalye Başvurusu Kimler İçin Geçerlidir?

Tekerlekli sandalye başvurusu, yalnızca engelli raporu olan bireyler için geçerlidir. Ancak burada önemli olan raporun içeriğidir. Başvurunun olumlu sonuçlanması için:

• Tam teşekküllü devlet hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu bulunmalıdır
• Raporda “tekerlekli sandalye kullanması uygundur” veya benzeri ibare yer almalıdır
• Engellilik oranının başvuruyu destekleyecek düzeyde olması gerekir
• Hane gelir durumu da ciddi şekilde değerlendirilir. Devlet, bu yardımı sosyal destek kapsamında sunduğu için gelir kriteri kritik bir rol oynar.

Belediyeden Tekerlekli Sandalye Nasıl Alınır?

Vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri belediyeden tekerlekli sandalye nasıl alınır sorusudur. Belediyeler bu desteği genellikle Sosyal Yardım İşleri Müdürlükleri aracılığıyla sağlar.

• Başvuru süreci çoğu belediyede şu şekilde ilerler:
• Belediyenin sosyal yardım birimine şahsen ya da online başvuru yapılır
• Engelli sağlık kurulu raporu ve kimlik bilgileri sisteme alınır
• Sosyal inceleme yapılır (bazı belediyelerde ev ziyareti olabilir)
• Uygun bulunması halinde tekerlekli sandalye teslim edilir

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta şudur: Belediyeler çoğu zaman sınırlı sayıda ürün temin eder. Bu nedenle başvuruların değerlendirilmesi zaman alabilir.

Kaymakamlık ve SYDV Üzerinden Başvuru Süreci

Kaymakamlık ve SYDV başvuru sürecinde ilk adım, ilgili il veya ilçe müdürlüğüne başvurunun yapılmasıdır; genelde kaymakamlıklara bağlı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, en yaygın başvuru kanallarından biridir. Bu süreçte SYDV başvurularında yalnızca engellilik durumu değil, başvuran kişinin sosyal kırılganlığı da dikkate alınır ve dosyada hane gelirinin asgari yaşam koşullarının altında olması gibi ekonomik göstergeler önem taşır.

Değerlendirmede, engelli bireyin aktif çalışma imkanının bulunmaması ve aile içi bakım yükü ve refakat ihtiyacı gibi hususlar başvurunun lehine etki eder; bu nedenle başvurucu sadece evrak teslimiyle sınırlı kalmamalı, yaşam koşullarını ayrıntılı anlatmalıdır.

Bu noktada başvurunun sadece evrak teslimi olarak görülmemesi gerekir. Çünkü yapılacak ev ziyaretleri ve görüşmeler sonucu hazırlanan sosyal inceleme raporu, Sosyal inceleme raporu, başvurunun kaderini belirleyen en önemli belgedir. Başvurunun başarılı olması için doğru ve eksiksiz bilgi ile işbirliği önemlidir.

Engellilere Ücretsiz Tekerlekli Sandalye Gerçekten Herkese Veriliyor mu?

Kamuoyunda sıkça duyulan engellilere ücretsiz tekerlekli sandalye ifadesi, çoğu zaman yanlış anlaşılmaktadır. Bu yüzden insanlar kolayca herkesin otomatik olarak faydalanabileceğini sanıyor; oysa sürecin arkasında değerlendirme ve önceliklendirme vardır.Devlet bu yardımı herkese otomatik olarak sunmaz. Yardım, ihtiyaç temelli ve sosyal incelemeye dayalıdır. Başvurular sosyal hizmet birimleri, sağlık kurumları ve bazen il/ilçe komisyonları tarafından incelenir; hangi tip ve sayıda ekipman gerektiği uzman görüşleriyle belirlenir. Yani engelli raporu tek başına yeterli değildir. Maddi durum, mevcut medikal ekipmanlar ve kişinin yaşam koşulları birlikte değerlendirilir. Bu yaklaşım, kaynakların gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını amaçlar. Böylece sınırlı kaynakların etkin ve adil dağılımı hedeflenir.

Başvurularda En Sık Yapılan Hatalar

Birçok başvuru, küçük ama kritik hatalar nedeniyle reddedilmektedir. Bunlardan bazıları şunlardır:

• Güncel olmayan sağlık kurulu raporu sunmak
• Raporda sandalye kullanımına dair net ifade bulunmaması
• Gelir beyanının eksik ya da hatalı yapılması
• Aynı yardım için birden fazla kuruma eş zamanlı başvuru yapmak

Değerlendirme Süreci Ne Kadar Sürer?

İşlemler ve kurumlara göre süre farklılık gösterebilir; başvuru sürecini takip etmek önemlidir. Başvurunun yapıldığı kuruma göre değerlendirme süresi değişkenlik gösterir. Belediyelerde bu süre 2–8 hafta arasında değişebilirken, SYDV başvurularında sosyal inceleme nedeniyle süreç biraz daha uzun olabilir. Burada önemli olan sabırlı olmak ve gerektiğinde başvuru yapılan kurumla iletişimi sürdürmektir.

Elektrikli tekerlekli sandalye için de devlet desteği var mı?

Devlet, bazı durumlarda elektrikli tekerlekli sandalye için destek sağlayabilir.  Elektrikli modeller, manuel sandalyelere göre daha yüksek maliyetli olduğu için çok daha sınırlı durumlarda değerlendirilir. Genellikle özel sağlık raporu ve ağır engellilik durumu aranır. 

Çocuklar için tekerlekli sandalye başvurusu yapılabilir mi?

Evet. Çocuklar için özel ölçülü ve yaşa uygun sandalyeler talep edilebilir. Ancak pediatrik ortopedi raporu istenebilir. Başvuru süreci, gerekli belgeler ve yönlendirme için Aile Sağlığı Merkezi veya sosyal hizmet birimleriyle iletişime geçilmelidir. Evde değerlendirme ve uygunluğa göre cihaz temini sağlanır; sosyal güvenlik kurumu ve ilgili kuruluşlar destek sağlayabilir, uzman önerileriyle uygun adaptasyonlar yapılır.

Aynı kişi birden fazla kez tekerlekli sandalye yardımı alabilir mi?

Tekerlekli sandalye desteğiyle ilgili en yaygın soru, aynı kişinin birden fazla kez yardım alıp alamayacağıdır. Ancak mevcut sandalyenin kullanılamaz hale gelmesi durumunda, durum belgelenirse yeniden değerlendirme yapılabilir. Bağlı kurumun yönetmeliklerine, sağlık raporlarına ve başvuru sürecindeki kanıtların incelenmesine göre belirlenir.

Tekerlikli sandalye başvurusu reddedilirse itiraz hakkı var mı?

Evet. Başvurunun reddedilmesi halinde gerekçeli karar talep edilerek itiraz edilebilir veya eksikler tamamlanarak yeniden başvuru yapılabilir. Gerekirse hukuki destek alınması yararlı olur. İtiraz süresi ve usulleriyle ilgili bilgi ilgili kurumdan öğrenilmelidir.